شایع‌ترین بیماری دهان و دندان در حیوانات خانگی: بیماری پریودنتال در سگ و گربه
۲۱ مرداد ۱۴۰۵ - ۱۲ اوت ۲۰۲۶
جیکوب، یک سگ نر ۷ ساله از نژاد مخلوط، با بوی بد دهان و لق شدن چند دندان به کلینیک دکتر رضوانی آورده شد. صاحبش می‌گفت: «دکتر، جیکوب قبلاً خیلی خوب بود، اما الان دیگه غذا نمی‌خوره و همش گوشه‌ای می‌خوابه. دهنش هم بوی خیلی بدی می‌ده.» در معاینه، دکتر رضوانی متوجه شد جیکوب به بیماری پریودنتال پیشرفته مبتلاست؛ جرم‌های زیر لثه‌ای، تحلیل استخوان فک و چند دندان لق. اگر این بیماری زودتر تشخیص داده می‌شد، می‌شد بسیاری از دندان‌ها را نجات داد. اما حالا برخی دندان‌ها باید کشیده می‌شدند. این داستان واقعی نشان می‌دهد که بیماری پریودنتال شایع‌ترین بیماری دهان در حیوانات است و تا مراحل دیررس خاموش پیش می‌رود. در این مقاله، دکتر رضوانی به‌طور کامل این بیماری را بررسی می‌کند: علت، مراحل، تشخیص، درمان و پیشگیری. این راهنما بخشی از راهنمای دندانپزشک حیوانات تهران و کتاب مرجع سلامت دهان است.
ویدیوی دکتر رضوانی: چه زمانی به دندانپزشکی نیاز است؟
📸 مشاهده ویدیو در اینستاگرام دکتر رضوانی
در این ویدیو دکتر رضوانی درباره علائم هشداردهنده بیماری‌های دهان صحبت می‌کند. بوی بد دهان، قرمزی لثه و لق شدن دندان‌ها از مهم‌ترین نشانه‌های بیماری پریودنتال هستند. ویدیو را ببینید و سپس ادامه مقاله را بخوانید.
۱. بیماری پریودنتال چیست و چرا شایع‌ترین بیماری دهان است؟
بیماری پریودنتال رایج‌ترین بیماری تشخیص‌داده‌شده در سگ‌ها و گربه‌هاست. گفته می‌شود بیش از ۹۰ درصد سگ‌ها و گربه‌های بالای سه سال به این عارضه دندانی دچار هستند. عامل اولیه در ایجاد این عارضه، جرم‌های دندانی و در واقع پلاک‌های باکتریایی هستند که جمعیت بالایی از میکروارگانیسم‌ها را در خود جای داده‌اند. تصور کنید ۴۰ یا ۵۰ ساله باشید و تاکنون مسواک نزده باشید! احساس نامطبوع ناشی از وجود جرم دندان همواره با شما خواهد بود.
این بیماری یک عفونت باکتریایی مزمن است که بافت‌های نگهدارنده دندان (لثه، الیاف پریودنتال و استخوان فک) را هدف قرار می‌دهد. شروع آن با تشکیل پلاک روی دندان‌هاست؛ لایه‌ای چسبناک و بی‌رنگ از باکتری‌ها و مواد غذایی. اگر پلاک برداشته نشود، با مواد معدنی بزاق ترکیب شده و به جرم سخت تبدیل می‌شود. جرم زیر لثه باعث التهاب (ژنژیویت) و سپس تخریب بافت‌های عمقی‌تر (پریودنتیت) می‌شود. در نهایت دندان‌ها لق شده و می‌افتند.
مهم‌تر از آن، عفونت دهانی می‌تواند از طریق خون به اندام‌های حیاتی مانند قلب، کلیه‌ها و کبد سرایت کند و بیماری‌های سیستمیک ایجاد کند. بیماری‌های سیستمیک ناشی از مشکلات دهان را مطالعه کنید.
۲. علل و عوامل خطر
عوامل متعددی در ایجاد بیماری پریودنتال نقش دارند:
- عدم رعایت بهداشت دهان: مهم‌ترین عامل. بدون مسواک زدن، پلاک تجمع یافته و به جرم تبدیل می‌شود.
- نژاد: نژادهای کوچک مانند پامرانیان، یورکشایر، شیتزو و چیهواهوا به دلیل ازدحام دندانی مستعدترند. مشکلات نژاد کوچک
- سن: با افزایش سن، شیوع بیماری بیشتر می‌شود.
- تغذیه نامناسب: غذاهای نرم و چسبنده پلاک را افزایش می‌دهند. تغذیه ضد پوسیدگی
- ضعف سیستم ایمنی: بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، کلیوی و استرس می‌توانند پاسخ ایمنی را کاهش دهند. استرس و سلامت دهان
- جویدن اشیاء سخت: استخوان، شاخ و سنگ می‌توانند به لثه و دندان آسیب بزنند. راهنمای اسباب‌بازی ایمن
۳. مراحل بیماری پریودنتال
بیماری پریودنتال به چند مرحله تقسیم می‌شود:
| مرحله | وضعیت | درمان |
|---|---|---|
| ژنژیویت (مرحله ۰-۱) | التهاب خفیف لثه، بدون تحلیل استخوان | جرم‌گیری و بهداشت دهان، قابل برگشت |
| پریودنتیت اولیه (مرحله ۲) | تحلیل جزئی استخوان و پاکت‌های کم‌عمق | جرم‌گیری عمیق + مراقبت خانگی |
| پریودنتیت متوسط (مرحله ۳) | تحلیل ۲۵-۵۰٪ استخوان، پاکت‌های عمیق | جراحی فلپ لثه، کشیدن دندان‌های درگیر |
| پریودنتیت پیشرفته (مرحله ۴) | تحلیل بیش از ۵۰٪ استخوان، لق شدن دندان‌ها | کشیدن دندان‌های غیرقابل نجات + جراحی بازسازی |
نکته کلیدی: ژنژیویت کاملاً قابل برگشت است، اما پریودنتیت پیشرفته منجر به از دست رفتن دندان می‌شود. تشخیص زودهنگام ضروری است.
۴. علائمی که باید جدی بگیرید
سوالاتی که اغلب پرسیده می‌شود:
- چرا دهان حیوان خانگی من بوی بسیار بدی می‌دهد؟
- چرا دندان حیوان خانگی من لق شده یا خودبه‌خود افتاده است؟
- چرا بوی بد دهان حیوان خانگی حتی پس از جرم‌گیری احساس می‌شود؟
- چرا در دهان حیوان من ترشحات خون‌آلود مشاهده می‌شود؟
پاسخ همه این سوالات در تشخیص به‌موقع و درست بیماری پریودنتال نهفته است. علائم اصلی:
- بوی بد دهان مزمن
- قرمزی، تورم و خونریزی لثه
- جرم زرد یا قهوه‌ای روی دندان‌ها
- لق شدن یا افتادن دندان‌ها
- کاهش اشتها و مشکل در جویدن
- آبریزش دهان
- تورم صورت یا زیر چشم
مقاله ۱۰ علامت هشداردهنده دندان را مطالعه کنید.
۵. تشخیص بیماری پریودنتال
تشخیص بیماری پریودنتال شامل معاینه کامل دهان و رادیوگرافی است:
۶. درمان بیماری پریودنتال
درمان بستگی به مرحله بیماری دارد:
- جرم‌گیری و پالیش حرفه‌ای: برای مراحل اولیه و ژنژیویت. راهنمای جرم‌گیری
- جراحی فلپ لثه: برای پاکت‌های عمیق و تحلیل استخوان. جراحی پریودنتال
- کشیدن دندان‌های غیرقابل نجات: در مراحل پیشرفته. مراقبت پس از کشیدن دندان
- لیزر درمانی: برای کاهش التهاب و تسریع بهبود. لیزر درمانی
تمام درمان‌ها تحت بیهوشی ایمن انجام می‌شوند.
۷. پیشگیری: بهترین راه مبارزه
پیشگیری از بیماری پریودنتال با چهار اقدام ساده:
- مسواک زدن روزانه: موثرترین روش. پروتکل مسواک
- تغذیه مناسب: غذای خشک باکیفیت و تشویقی‌های VOHC. تشویقی‌های دندانی
- معاینه منظم ۶ ماهه: تشخیص زودهنگام. چکاپ جامع
- پرهیز از اشیاء سخت: جلوگیری از آسیب لثه و دندان. اسباب‌بازی ایمن
۸. سوالات متداول درباره بیماری پریودنتال
۱. آیا بوی بد دهان حیوان طبیعی است؟
خیر. بوی بد دهان تقریباً همیشه نشانه بیماری پریودنتال یا عفونت دهانی است و باید بررسی شود.
۲. هر چند وقت یکبار باید جرم‌گیری انجام شود؟
برای اکثر حیوانات سالی یکبار، اما برای نژادهای کوچک و حیوانات مسن هر ۶ ماه.
۳. آیا بیماری پریودنتال قابل درمان است؟
در مراحل اولیه (ژنژیویت) کاملاً قابل برگشت است. در مراحل پیشرفته فقط قابل کنترل است و ممکن است دندان‌ها از دست بروند.
۴. آیا بیماری پریودنتال می‌تواند باعث بیماری‌های دیگر شود؟
بله، عفونت دهان می‌تواند به قلب، کلیه‌ها و کبد آسیب بزند. کلیه و دندان
۵. هزینه درمان بیماری پریودنتال چقدر است؟
ما هرگز قیمت ثابت اعلام نمی‌کنیم. هزینه پس از معاینه کامل مشخص می‌شود. راهنمای شفافیت هزینه‌ها
۶. چگونه نوبت معاینه دندان بگیرم؟
از ربات هوشمند DrRezvaniBot در پیام‌رسان بله یا صفحه نوبت‌دهی آنلاین استفاده کنید.
بیماری پریودنتال را جدی بگیرید. با معاینه منظم و بهداشت دهان، از شایع‌ترین بیماری دهان در حیوانتان پیشگیری کنید.
💬 نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفری باشید که نظر می‌دهید!