ویدیوی دکتر رضوانی: چه زمانی به دندانپزشکی نیاز است؟

📸 مشاهده ویدیو در اینستاگرام دکتر رضوانی

در این ویدیو دکتر رضوانی به شما می‌گوید که کدام علائم دهانی را باید جدی بگیرید؛ علائمی مانند دندان‌های شیری باقی‌مانده، بوی بد دهان و قرمزی لثه در توله‌ها. اگر حیوان کوچک شما این نشانه‌ها را دارد، حتماً ویدیو را ببینید.

۱. دندان‌های شیری در سگ‌ها و گربه‌ها: چرا اهمیت دارند؟

دندان‌های شیری مانند اولین سنگ بنای سلامت دهان حیوان خانگی شما هستند. هر دو سگ و گربه، مانند انسان‌ها، ابتدا دندان‌های شیری دارند که سپس با دندان‌های دائمی جایگزین می‌شوند. مراقبت صحیح از دندان‌های شیری نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت عمومی و جلوگیری از مشکلات دندانی آینده دارد. اگر این دندان‌ها در زمان مناسب نیفتند یا به درستی مراقبت نشوند، می‌توانند باعث بیماری‌های جدی لثه، مال‌اکلوژن و حتی عفونت‌های سیستمیک در بزرگسالی شوند. به همین دلیل، آگاهی از زمان‌بندی رویش، ریزش و مراقبت از دندان‌های شیری برای هر صاحب حیوانی ضروری است.

سگ‌ها و گربه‌ها دندان‌های شیری خود را در هفته‌های اولیه زندگی درمی‌آورند. سگ‌ها معمولاً ۲۸ دندان شیری دارند و گربه‌ها ۲۶ دندان شیری. این دندان‌ها با دندان‌های دائمی جایگزین می‌شوند که در سگ‌ها ۴۲ عدد و در گربه‌ها ۳۰ عدد است. زمان‌بندی دقیق این تغییرات به نژاد، اندازه و سلامت عمومی حیوان بستگی دارد، اما دانستن محدوده‌های تقریبی به شما کمک می‌کند تا مشکلات را زودتر شناسایی کنید. مقاله مدیریت دندان شیری در توله سگ‌ها اطلاعات بیشتری در این زمینه دارد.

۲. زمان‌بندی رویش و ریزش دندان‌های شیری

درک زمان‌بندی رویش و ریزش دندان‌های شیری، کلید تشخیص زودهنگام مشکلات است:

• سگ‌ها: دندان‌های شیری در حدود ۳-۴ هفتگی شروع به رشد می‌کنند. در حدود ۳-۶ ماهگی، این دندان‌ها به تدریج می‌افتند و ۴۲ دندان دائمی جایگزین آن‌ها می‌شوند.
• گربه‌ها: دندان‌های شیری گربه‌ها در ۲-۳ هفتگی رشد می‌کنند. آن‌ها ۲۶ دندان شیری دارند که در حدود ۳-۷ ماهگی با ۳۰ دندان دائمی جایگزین می‌شوند.

روند تغییر دندان‌ها از شیری به دائمی شامل سه مرحله اصلی است:

1. دوره رویش دندان‌های شیری: این دوره معمولاً با بروز دندان‌های شیری در حدود ۳ هفتگی شروع می‌شود.
2. ریزش دندان‌های شیری: در حدود ۴-۶ ماهگی، دندان‌های شیری شروع به افتادن می‌کنند.
3. رویش دندان‌های دائمی: پس از افتادن دندان‌های شیری، دندان‌های دائمی به سرعت جایگزین می‌شوند.

این دوره حساس، بهترین زمان برای شروع عادت مسواک زدن و معاینات منظم است. پروتکل ۱۴ روزه شرطی‌سازی مسواک می‌تواند این کار را آسان کند.

۳. مشکلات شایع دندان‌های شیری

دندان‌های شیری می‌توانند مشکلاتی ایجاد کنند که نیاز به مراقبت‌های خاص دارند. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

۳.۱ دندان‌های شیری باقی‌مانده (Retained Deciduous Teeth)

این شایع‌ترین مشکل دندان‌های شیری است، به‌ویژه در نژادهای کوچک سگ‌ها مانند پودل، یورکشایر، پامرانیان و شیتزو. در این حالت، دندان شیری به موقع نمی‌افتد و دندان دائمی از کنار یا پشت آن شروع به رویش می‌کند. نتیجه، ازدحام دندانی، کج شدن دندان‌های دائمی، تجمع پلاک و غذا، التهاب لثه و در نهایت مال‌اکلوژن است. این مشکل معمولاً نیاز به کشیدن دندان شیری توسط دامپزشک دارد. اگر دیر اقدام شود، ممکن است دندان دائمی به طور دائمی جابه‌جا شود و برای اصلاح آن نیاز به ارتودنسی باشد. مقاله درمان دندان‌های شیری باقی‌مانده را حتماً بخوانید.

۳.۲ مال‌اکلوژن (بدقفل شدن دندان‌ها)

مال‌اکلوژن زمانی رخ می‌دهد که دندان‌های بالا و پایین به درستی روی هم قرار نمی‌گیرند. این مشکل می‌تواند ارثی باشد یا در اثر دندان‌های شیری باقی‌مانده ایجاد شود. مال‌اکلوژن می‌تواند باعث درد، زخم‌های دهانی، ناتوانی در جویدن و حتی آسیب به سقف دهان شود. ارتودنسی دامپزشکی راه‌حل اصلاح این مشکل است.

۳.۳ مشکلات بهداشتی دهان

دندان‌های شیری که به درستی نیفتاده باشند، می‌توانند باعث تجمع پلاک و باکتری شوند، که منجر به بیماری‌های لثه و عفونت‌ها می‌شود. بوی بد دهان در توله‌ها هرگز طبیعی نیست و باید بررسی شود.

۴. مراقبت خانگی از دندان‌های شیری

مراقبت صحیح از دندان‌های شیری می‌تواند به جلوگیری از مشکلات دندانی در آینده کمک کند. در اینجا چهار ستون اصلی مراقبت خانگی را می‌بینید:

۵. نشانه‌های مشکلات دندانی در دندان‌های شیری

باید به نشانه‌هایی که ممکن است به مشکلات دندانی در دندان‌های شیری اشاره داشته باشند، توجه کنید:

• وجود دندان‌های شیری در کنار دندان‌های دائمی (دو ردیف دندان)
• بوی بد دهان (هالیتوزیس) — راهنمای بوی بد دهان
• خونریزی لثه
• دشواری در خوردن یا جویدن
• تغییر در رفتار مانند بروز حالت تهاجمی یا لیس زدن زیاد دهان

اگر هر یک از این نشانه‌ها را در توله یا بچه گربه خود دیدید، معاینه دندانپزشکی را به تعویق نیندازید.

۶. اقدامات دامپزشکی برای دندان‌های شیری

دامپزشک می‌بایست در معاینات روتین انواع مشکلات مادرزادی مربوط به فک و دندان را بررسی کند. در معاینات اولیه توله‌ها، ناهنجاری‌های متفاوت مربوط به بدقفل شدن دندان‌ها، اختلالات مربوط به طول فک‌ها، شکاف کام، آسیب‌های ضربه‌ای و اختلالات ساختاری دندان‌ها و سایر بافت‌های نرم دهان باید تحت معاینه و بررسی‌های تکمیلی قرار گیرند.

در صورتی که دندان‌های شیری به موقع نیفتند یا مشکلات دندانی به وجود بیایند، دامپزشک ممکن است یکی از اقدامات زیر را پیشنهاد دهد:

• کشیدن دندان‌های شیری باقی‌مانده: اگر دندان‌های شیری مانع رشد دندان‌های دائمی شوند، دامپزشک ممکن است توصیه به کشیدن آن‌ها کند. این کار ساده و تحت بیهوشی ایمن انجام می‌شود. بیهوشی ایمن
• تمیز کردن حرفه‌ای دندان‌ها: در صورت بروز مشکلات بهداشتی، تمیز کردن حرفه‌ای دندان توسط دامپزشک ممکن است ضروری باشد. جرم‌گیری حرفه‌ای
• رادیوگرافی دندان: برای بررسی وضعیت ریشه دندان‌های شیری و دائمی و تشخیص مشکلات پنهان. رادیوگرافی دیجیتال

۷. آموزش مسواک زدن از تولگی

مطالعات نشان داده‌اند که مراقبت‌های بهداشتی دهان و دندان توسط صاحب حیوان، تنها عامل معنی‌دار و تاثیرگذار در جلوگیری از بیماری‌های پریودنتال و همچنین بهبود وضعیت دندان‌ها در حیوانات خانگی است. سگ‌ها و گربه‌ها بلافاصله پس از رویش دندان‌ها از همان هفته‌های اولیه پس از تولد، نیازمند دریافت مراقبت بهداشتی دهان و دندان هستند. به علاوه از آنجایی که در این سنین یادگیری خیلی سریع‌تر و آسان‌تر است، بنابراین زمان را از دست ندهید و از همان زمان تولگی برای حیوان خانگی خود مسواک بزنید تا به عنوان برنامه عادی در زندگی‌اش آن را پذیرا شود.

نحوه مسواک زدن درست:

• ابتدا از روی خط لثه و به صورت حرکات چرخشی شروع به مسواک زدن کنید.
• سطح بیرونی دندان در دسترس‌ترین محل برای مسواک زدن و همچنین بیشترین محل رسوب جرم است.
• در روزهای اولیه شروع مسواک زدن، سعی در گشودن کامل دهان حیوان خود ننمایید؛ این کار باعث افزایش مقاومت می‌شود.
• در صورتی که حیوان اجازه داد سطح بیرونی دندان‌ها مسواک زده شود، سپس مسواک را به آرامی به داخلی دندان‌ها (سطح کامی و زبانی) بکشید.
• مسواک زدن یک بار در روز ایده‌آل است، زیرا مانع از رسوب و تشکیل جرم روی دندان‌ها می‌شود.

برای آموزش کامل، مقاله پروتکل ۱۴ روزه شرطی‌سازی مسواک را مطالعه کنید.

۸. جدول زمان‌بندی دندان‌ها

۹. سوالات متداول درباره دندان‌های شیری